• Mariola Johnson

PTASIA BITWA O MIDWAY


Cz. I WYSPA

Archipelag hawajski obejmuje ponad 130 wysp i atoli. Prawie wszystkie z nich - z wyjatkiem jednej, składają się na 50-ty stan USA - Hawaje. Atolem nie wchodzącym w skład stanu jest Midway (zwany potocznie wyspą). Jest to terytorium zamorskie USA.

Wyspa Midway znajduje się na północno-zachodnim krańcu archipelagu i należy do najstarszej jego części. Wyłoniła się, tak jak wszystkie pozostałe wyspy hawajskie, w wyniku aktywności wulkanów. Szacuje się, że miało to miejsce około 28 milionów lat temu. Na przestrzeni tych lat na wyspie zachodziły zmiany - początkowo była ona dość duża (można ją porównać do dzisiejszej wyspy Lana’i) potem, na skutek ruchów tektonicznych, wyspa zaczęła osiadać coraz głębiej na dnie oceanu, a jej powierzchnia ulegała erozji. Jednocześnie przy brzegach wyspy, korzystając z wyjątkowo sprzyjających warunków, rozwijały się koralowce. Tempo ich przyrostu było znacznie szybsze niż tempo zapadania się wulkanu. W wyniku tego z dawnej wyspy powstał atol, otaczający wielką rafą koralową lagunę i trzy niewielkie, piaszczyste wzniesienia (Sand Island, Eastern Island - nie mylić z Wyspą Wielkanocną, i Split Island).

Atol Midway znajduje się w połowie drogi pomiędzy Kalifornią a wschodnią Azją - stąd jego angielska nazwa - mid-way. Jest on oddalony o około 2000km od stolicy Hawajów: Honolulu.

Położenie atolu na środku oceanu, z dala od lądów i siedzib ludzkich spowodowało, że na miejsce odpoczynku w czasie długich, transpacyficznych podróży wybrały go ptaki.

Wyspę zamieszkuje około pięć milionów skrzydlatego bractwa, w tym około dwóch milionów majestatycznych albatrosów.


Cz. II ALBATROSY

Skupisko albatrosów na wyspie Midway jest największym na świecie i obejmuje około 80% całej populacji tego gatunku. W okresie godowym i lęgowym miliony albatrosów “śpiewają”, nawołują się i tańczą swój godowy taniec. Hałas, jaki w tym czasie panuje na wyspie znalazł odzwierciedlenie w hawajskiej nazwie atolu - PIHEMANU (z hawajskiego: “głośne legowisko ptaków”).

Bardzo aktywna jest też albatrosia młodzież, która nieustannie ćwiczy i doskonali umiejętność fruwania - podstawę przetrwania. Charakterystyczną cechą tych ptaków jest bowiem to, że po pierwszym oderwaniu się od ziemi spędzają one w powietrzu kolejne 4 - 5 lat, nie dotykając przez ten czas lądu.

Ze względu na swoje położenie geograficzne wyspa Midway stała się również bardzo ważnym punktem strategicznym w tej części świata, powodując umieszczenie na niej bazy wojskowej. Do historii przeszła jako miejsce zwycięskiej bitwy armii amerykańskiej stoczonej z potężną, niepokonaną aż do czasu “bitwy o Midway”, armią japońską. Zwycięstwo w bitwie przechyliło szalę na stronę amerykańską, decydując o losach II wojny światowej.

Albatrosy towarzyszyły mieszkańcom wyspy od zawsze. Co roku, około października, ptaki spotykały się tu z partnerem, aby wydać na świat i wychować potomstwo. Albatrosy są monogamiczne. Partnera wybierają bardzo rozważnie, podczas starannie wykonanego, hałaśliwego rytuału. Związek raz zawarty trwa całe życie. W okresie lęgu spotykają się z partnerem zawsze w tym samym miejscu. Zawsze też wracają do miejsca urodzenia. Kolonia na Midway stawała się “domem rodzinnym” dla coraz większej ilości ptaków. Na wyspie

robiło się ciaśniej. Coraz więcej ptaków - rodziców latało ponad otaczającym wyspę oceanem, aby zdobyć jedzenie potrzebne do wykarmienia młodych. Albatrosy są jednymi z najpotężniejszych ptaków na świecie. Rozpiętość ich skrzydeł sięga 2 metrów. W poszukiwaniu pożywienia potrafią pokonać jednorazowo tysiące mil.

Albatrosy zaczęły stwarzać zagrożenie dla komunikacji powietrznej. Kolizje samolotów z ptakami kończyły się często tragicznie dla jednej lub obydwu stron.

Ptaki przeszkadzały ludziom, więc ci ostatni postanowili się ich pozbyć.

Wojna pomiędzy albatrosami a ludźmi swój szczyt miała w okresie lotów transpacyficznych i później, w czasie działań wojennych II w.św., wojen: wietnamskiej i koreańskiej.

Czegóż to nie wymyślono, aby zniechęcić ptaki do spędzania “miodowych” miesięcy na wyspie Midway!

Hałasowano i palono opony, próbując jazgotem i gryzącym dymem wypędzić albatrosy z ich siedzisk. Ptaki nie dały się wystraszyć. Z cierpliwością znosiły niedogodności życiowe.

Podjęto próbę przetransportowania na odległe o tysiące kilometrów wyspy północnego Pacyfiku dużej części dorosłych osobników (zanim jeszcze złożyły jaja). Prawie wszystkie ptaki wróciły.

Próbowano więc wpłynąć na decyzje młodzieży - około 2000 młodych ptaków załadawano na barki i wywieziono około 250 mil dalej, na inną wyspę, aby z niej wykonały swój pierwszy lot. Miano nadzieję, że dzięki temu wrócą na wyspę, z której wystartowały. Jednak ta próba również zakończyła się porażką. Wiedziona instynktem młodzież po 4, 5 latach zaczęła powracać do miejsca urodzenia i jak gdyby nigdy nic, odprawiać swój ceremoniał godowy pod oknami ludzi, czasem zapraszając ich nawet do uczestnictwa w tańcach i treningach sprawnościowych.

Albatrosy zdecydowane były na pozostanie na wyspie Pihemanu.

Nie wpłynęły na zmianę ich decyzji nawet krwawe czasy, kiedy wyspę opanowały myszy, dla których siedzące na gniazdach w bezruchu ptaki i młode pisklęta były łatwą zdobyczą. Na szczęście w tym przypadku pomoc przyszła ze strony ludzi. Myszy zostały wytępione dzięki czemu albatrosy przetrwały.

Nie wygoniło ptaków z wyspy również potężne tsunami będące wynikiem trzęsienia ziemi w Japonii. Wygenerowało ono fale o wysokości około 1,5 metra. Przykryły one kompletnie otaczające atol rafy koralowe, niszcząc ponad sto tysięcy albatrosich gniazd.

Z czasem ludzie przyzwyczaili się do obecności ptaków pod oknami biur i domów, na podwórkach i polach golfowych. Zrozumiano, że walka z nimi jest bezsensowna i nieskuteczna.

Zmieniło się również znaczenie wyspy Midway: ustały wojny, a coraz doskonalsze i potężniejsze samoloty nie potrzebowały już międzylądowania na małej wyspie na środku Pacyfiku. Zdecydowano więc dostosować się do ptaków.

Podniesiono pas startowy i zacementowano powierzchnię wokół niego, aby zminimalizować ilość gniazd zakładanych przez albatrosy w tych okolicach i wyeliminować ewentualne zderzenia.

Zaczęto ustępować pierwszeństwa ptakom spotkanym na drogach, a także omijać lub delikatnie przenosić młodzież odkrywającą uroki pola golfowego i okolic.

Przez pewien czas (aż do roku 2012) organizowano wycieczki ekologiczne dla osób zainteresowanych obserwacją albatrosów i innych ptaków zamieszkujących wyspę - często niespotykanych nigdzie indziej na świecie.

Zaczęto też usuwać zagrożenia, jakie niosą ze sobą ludzkie budowle i zanieczyszczenie środowiska. M.in. usunięto trującą dla albatrosów farbę elewacyjną z budynków postawionych na Sand Island - dawnej bazie wojskowej. Koszt tej operacji był dość znaczny - sięgnął kwoty 5 mln dolarów.


Wyspę Midway zamieszkuje obecnie zaledwie około 40 osób - stałych mieszkańców.

Stanowi ona część największego Morskiego Parku Narodowego na świecie. Rezerwat nosi dźwięczną, hawajską nazwę - Papahanaumokuakea. Wydawałoby się, że stanowi on raj dla ptaków, zwierząt morskich i cudownych, wielobarwnych raf koralowych.

Niestety, zanieczyszczenia dryfujące po Pacyfiku, pozostałości okolicznych tsunami, tony plastiku powodują, że miejscu temu daleko do raju. Dorosłe albatrosy nieświadomie karmią swoje młode niestrawnymi śmieciami, żółwie morskie i hawajskie foki nadziewają się na rybackie haczyki, zaplątują w sieci.


Na dzień dzisiejszy, aby odwiedzić wyspę trzeba wystarać się o specjalne pozwolenie. Mają tam też wstęp wolontariusze prowadzący nieustanną akcję oczyszczania rezerwatu.


Albatrosy przetrwały wojnę, inwazję myszy, tsunami… Czy przetrwają zanieczyszczenie środowiska, wobec którego są zupełnie bezbronne?


Piękne, legendarne ptaki można podziwiać z bliska na dwóch zamieszkanych wyspach hawajskich: Oahu i Kauai.


Na Oahu albatrosy założyły kolonię w miejscu zwanym Kaena Point. Miejsce można odwiedzać. Serdecznie polecam, jeśli ktoś w Honolulu w okresie od października do sierpnia, w czasie pobytu albatrosów na lądzie. Rezerwat przyrody otoczony jest płotem, aby uchronić ptaki przed szczurami, mangustami, psami, itp. Wstęp jest bezpłatny, a trasa trekkingowa prowadząca nabrzeżem oceanu niezbyt trudna. Pamiętać tylko należy o zabraniu ze sobą wystarczajacej ilości wody, bo bardzo silne słońce i brak zacienionych miejsc może dać się mocno we znaki.

Zdjęcia zamieszczone poniżej pochodzą właśnie z Kaeana Point.


Na Kauai albatrosy zagnieździły się na północnym wybrzeżu wyspy, w Kilauea Point National Wildlife Refuge. Najlepszym czasem do obserwowania albatrosów na Kauai jest lipiec i sierpień, kiedy młode albatrosy szykują się do pierwszego lotu - z wysokich klifów otaczających latarnię morską. Za wstęp na teren rezerwatu na Kauai trzeba uiścić opłatę.



Albatrosy w Kaena Point. Fot. Mariola Johnson

Fot. Mariola Johnson

Fot. Mariola Johnson

Fot. Mariola Johnson

Fot. Mariola Johnson

W Kaena Point - podglądając albatrosy. Fot. Mariola Johnson



Ps.

Niedawno powstał ciekawy i wzruszający film o Atolu Midway pt. “Midway edge of tomorrow”. Można go wypożyczyć lub kupić na iTunes, Google Play i Amazon Prime.

Załączam link do zapowiedzi filmu:

https://itunes.apple.com/us/movie/midway-edge-of-tomorrow/id1301146627



0 views
  • Facebook Social Icon

© 2023 by Going Places. Proudly created with Wix.com

  • White Facebook Icon